Çocuklarda kırıklar ve çıkıklar, çocuk kemiklerinin esnekliği ve büyüme plaklarının varlığı nedeniyle erişkinlerden farklı özellik gösterir. Doğru tanı ve tedavi, hem kemiklerin düzgün kaynaması hem de büyüme deformitilerinin önlenmesi için önemlidir.
Özellikleri
- Çocuk kemikleri daha esnek ve kıkırdak yapılıdır, bu nedenle kırıklar genellikle yeşil dal kırığı veya torus kırığı şeklinde olur.
- Büyüme plakları (epifiz plağı) etkilenirse, uzuv uzunluğu ve kemik gelişimi bozulabilir.
- Çıkıklar genellikle omuz, dirsek ve parmak eklemlerinde görülür.
En Sık Görülen Kırıklar
- Kollarda kırıklar
- Kolun üst kısmı (humerus), dirsek çevresi ve ön kol (radius ve ulna) kırıkları
- Özellikle düşme sonrası görülür
- Bacaklarda kırıklar
- Tibia ve femur kırıkları
- Oyun ve spor kazalarında sık karşılaşılır
- El ve ayak kırıkları
- Parmak kırıkları
- Metakarp ve metatars kırıkları
En Sık Görülen Çıkıklar
- Omuz çıkıkları: Özellikle 10 yaş üzeri çocuklarda
- Dirsek çıkıkları: Düşme sırasında çocuklarda sık
- Parmak çıkıkları: Spor ve oyun sırasında
Belirtiler
- Şiddetli ağrı ve hareket kısıtlılığı
- Şişlik, morarma ve hassasiyet
- Görünür deformite veya anormal açı
- Çıkıklarda eklemde düzensiz görünüm
Tanı
- Fizik muayene ve öykü
- Röntgen: Kırık ve çıkığın yerini ve tipini belirler
- Gerekirse CT veya MR: Karmaşık kırıklarda veya büyüme plağı etkilenmişse
Tedavi
- Konservatif (ameliyatsız) tedavi
- Alçı veya atel ile immobilizasyon
- Ağrı kontrolü ve hareket sınırlaması
- Cerrahi tedavi
- Açık kırıklar, kaynamayan kırıklar veya büyüme plağı etkilenmiş kırıklar
- Pin, plak veya çivi ile kemik stabilizasyonu
- Rehabilitasyon
- Kas gücünü ve eklem hareket açıklığını korumak için fizik tedavi
- Yumuşak doku ve kasların toparlanması
Sonuç
- Çocukluk çağı kırık ve çıkıkları, erken tanı ve uygun tedavi ile tam iyileşir.
- Büyüme plağına zarar verilmemesi için uzman ortopedi takibi şarttır.
- Uygun müdahale ile fonksiyon kaybı ve deformite riski minimal düzeye indirilir.
Op.Dr.Mehmet Vakıf KESKİNBIÇKI El Cerrahisi – Ortopedi ve Travmatoloji