🔍 Diz Protezi Nedir?
Diz protezi, diz ekleminde kıkırdak ve kemik dokularının hasar gördüğü durumlarda, bu yüzeylerin özel yapay parçalarla (protezle) değiştirilmesi işlemidir.
Bu cerrahi girişimle hedeflenen;
✔️ Ağrıyı azaltmak
✔️ Eklem hareketlerini artırmak
✔️ Günlük yaşama dönüşü kolaylaştırmaktır.
🚨 Diz Protezi Hangi Durumlarda Yapılır?
- 🦴 İleri derece diz kireçlenmesi (gonartroz)
- 🔁 Romatoid artrit gibi iltihaplı eklem hastalıkları
- 🚑 Diz kırıkları sonrası gelişen dejenerasyon
- 💥 Menisküs ve bağ cerrahileri sonrası kalıcı hasar gelişmişse
- ❌ Uzun süreli ağrı, ilaç ve fizik tedaviye yanıt alınamıyorsa
🧱 Diz Protezi Türleri
🔹 Total Diz Protezi:
Tüm eklem yüzeyleri (uyluk kemiği, kaval kemiği ve gerekirse diz kapağı) yapay parçalarla değiştirilir. En sık uygulanan yöntemdir.
🔸 Yarım (Unikondiler) Diz Protezi:
Sadece dizin iç veya dış bölümü değiştirilir. Daha sınırlı hasarı olan hastalarda uygulanır.
🩺 Diz Protezi Kimlere Uygundur?
✔️ 55 yaş ve üzeri
✔️ Ağrısı dinmeyen, yürüyemeyen veya günlük aktiviteleri kısıtlı bireyler
✔️ Röntgende ciddi eklem daralması ve kıkırdak kaybı olanlar
✔️ Daha önce diz ameliyatı olmuş ama başarısızlıkla sonuçlanmış hastalar (revizyon protezi gerekebilir)
🧪 Tanı ve Ameliyat Öncesi Hazırlık
- 📸 Röntgen & MRI: Eklemin yapısal durumu ve kıkırdak kaybı net olarak değerlendirilir.
- 🧑⚕️ Fizik muayene ve yürüme analizi yapılır.
- 💉 Kan testleri, EKG ve anestezi değerlendirmesi ameliyat öncesi zorunludur.
🛠️ Cerrahi Süreç
- Ameliyat süresi ortalama 1-2 saat arasındadır.
- Genel ya da spinal/epidural anestezi uygulanır.
- Hasarlı kemik ve kıkırdak doku çıkarılır, yerine titanyum, seramik veya polietilen yapay parçalar yerleştirilir.
- Protez, kemik çimentosu ile sabitlenebilir ya da çimentosuz yerleştirilebilir.
🕒 İyileşme Süreci ve Rehabilitasyon
📅 İlk 1-3 gün:
- Ayağa kalkma ve yürüme destekli olarak başlar.
- Ağrı kontrolü ve erken fizik tedavi uygulanır.
📅 2-6 hafta:
- Yürüme yardımsız hale gelir.
- Egzersizlerle kaslar güçlendirilir.
📅 3-6 ay:
- Merdiven çıkma, çömelme gibi fonksiyonlar iyileşir.
- Normal günlük yaşama büyük oranda dönüş sağlanır.
🔄 Tam fonksiyonel iyileşme: 6-12 ay arası
⚠️ Komplikasyonlar
- 🔬 Enfeksiyon
- 🔧 Protez gevşemesi veya yerinden çıkması
- 🧠 Damar-tendon yaralanmaları
- 🩸 Derin ven trombozu (DVT)
- 📉 Hareket kısıtlılığı, ağrı devamı
⚠️ Komplikasyon risklerini azaltmak için ameliyat sonrası fizik tedavi çok önemlidir!
✅ Sonuç ve Öneriler
Diz protezi, ileri derece diz problemlerinde, ağrıyı ortadan kaldırıp hareket kabiliyetini geri kazandıran en etkili cerrahi çözümlerden biridir.
Başarılı sonuçlar için:
- 👨⚕️ Doğru hasta seçimi
- ✂️ Deneyimli cerrah
- 🏃♂️ Uyumlu fizik tedavi süreci
olmazsa olmazdır.
🔁 Ömürlük bir çözüm olmasa da, iyi bir cerrahi ve yaşam tarzı düzenlemeleriyle 15-25 yıl arasında başarıyla kullanılabilir.
👨⚕️
Op.Dr.Mehmet Vakıf KESKİNBIÇKI- El Cerrahi / Ortopedi Ve Travmatoloji Doktoru