Bacak eğrilikleri, çocuklarda ve erişkinlerde sık görülen ortopedik sorunlardan biridir. Çoğunlukla gelişimsel süreçte düzelir, ancak bazı durumlarda altta yatan bir hastalığın belirtisi olabilir.
1. Genu Varum (O-Bacak)
- Dizlerin birbirinden uzak, ayak bileklerinin ise bitişik olduğu durumdur.
- Normal gelişim sürecinde 0–2 yaş arasında görülebilir ve genellikle kendiliğinden düzelir.
- Patolojik nedenler:
- Raşitizm (D vitamini eksikliği)
- Blount hastalığı (tibia büyüme plağı bozukluğu)
- Travma sonrası deformiteler
- Genetik kemik hastalıkları
2. Genu Valgum (X-Bacak)
- Dizlerin birbirine yakın, ayak bileklerinin ise birbirinden uzak olduğu durumdur.
- 3–7 yaş arasında fizyolojik olarak görülebilir ve genellikle düzelir.
- Patolojik nedenler:
- Raşitizm
- Obezite
- Travma sonrası kemik kaynaması problemleri
- Nadir görülen metabolik kemik hastalıkları
Belirtiler
- Bacaklarda gözle görülür eğrilik
- Yürürken topallama veya dengesizlik
- Uzun süre ayakta kalınca ağrı
- İleri yaşlarda diz ekleminde kireçlenme riski
Tanı
- Fizik muayene ile bacak dizilimi değerlendirilir.
- Radyolojik inceleme (röntgen) ile deformitenin derecesi ölçülür.
- Laboratuvar testleri ile D vitamini ve kalsiyum değerleri araştırılabilir.
Tedavi
- Çocukluk Çağı (Fizyolojik Eğrilikler)
- Çoğu durumda kendiliğinden düzelir.
- Düzenli takip yeterlidir.
- Altta Yatan Hastalığa Yönelik Tedavi
- Raşitizm → D vitamini ve kalsiyum desteği
- Blount hastalığı → Erken dönemde ortez, ileri dönemde cerrahi
- Cerrahi Tedavi
- Büyüme çağında: Yönlendirilmiş büyüme cerrahisi (hemiepifizyodez) ile bacak hizalanabilir.
- Erişkinlerde: Osteotomi (kemik kesilerek düzeltilmesi) veya ileri evrede protez cerrahisi gerekebilir.
Sonuç
- Çocuklarda bacak eğriliklerinin çoğu fizyolojiktir ve zamanla düzelir.
- Ancak ilerleyen yaşlarda devam eden ya da şiddetli olan eğrilikler mutlaka ortopedi uzmanı tarafından değerlendirilmelidir.
- Erken teşhis, ileride oluşabilecek diz eklemi kireçlenmesi ve yürüme problemlerini önlemek için çok önemlidir.
Op.Dr.Mehmet Vakıf KESKİNBIÇKI El Cerrahisi – Ortopedi ve Travmatoloji