Spina bifida, omurga ve omurilik kemiklerinin doğumda tam olarak kapanmaması sonucu oluşan doğumsal bir omurga açıklığıdır. Bu durum, sinir yapılarının korunmasını etkileyebilir ve hareket, duyusal ve mesane-bağırsak fonksiyonlarında bozukluklara yol açabilir.
Nedenleri
- Gebelik sırasında folik asit eksikliği
- Genetik yatkınlık
- Anneye ait bazı hastalıklar ve ilaç kullanımı
- Çevresel faktörler
Türleri
- Spina bifida occulta
- En hafif form
- Omur kemiklerinde küçük bir açıklık vardır, sinirler genellikle etkilenmez
- Çoğu zaman belirti vermez, rutin kontrollerde fark edilir
- Meningosel
- Omurilik ve omurilik zarları (meninks) dışarıya doğru çıkar
- Sinirler genellikle yerinde kalır
- Ameliyatla düzeltilebilir
- Mielomeningosel
- En ciddi form
- Omurilik ve meninks dışarıya çıkar
- Sinir hasarı olabilir; yürüme, idrar ve bağırsak kontrolü etkilenebilir
Belirtiler
- Sırt veya belde açıklık veya kistik şişlik
- Bacaklarda güçsüzlük veya felç
- Mesane ve bağırsak kontrol bozuklukları
- Omurga eğrilikleri (skolyoz, kifoz)
- Bazı vakalarda hidrosefali (beyinde sıvı birikimi)
Tanı
- Prenatal ultrason veya MR ile gebelik sırasında tespit edilebilir
- Doğum sonrası fizik muayene ile açıklık ve deformite değerlendirilir
- Radyolojik görüntüleme: Omurga ve sinir yapıları incelenir
Tedavi
- Cerrahi müdahale
- Yeni doğan dönemde açıklığın kapatılması
- Meningosel veya mielomeningosel olgularda sinir ve meninks yapılarının korunması
- Rehabilitasyon ve destek
- Fizik tedavi ile kas güçlendirme ve yürüyüş eğitimi
- Ortezler ve yürüyüş yardımcı cihazları
- Mesane ve bağırsak yönetimi için özel eğitim ve tedavi
- Multidisipliner takip
- Nöroloji, ortopedi, üroloji ve fizyoterapi ekipleri ile koordineli bakım
Sonuç
- Spina bifida, erken tanı ve müdahale ile komplikasyonları minimize edilebilen bir durumdur.
- Ameliyat ve düzenli rehabilitasyon ile çocukların hareket kabiliyeti ve yaşam kalitesi artırılabilir.
Op.Dr.Mehmet Vakıf KESKİNBIÇKI El Cerrahisi – Ortopedi ve Travmatoloji