Travma Cerrahisi – Sıkça Sorulan Sorular (S.S.S) 🩺❓
📌 Kategori: Hasta Bilgilendirme / Ortopedi ve Travmatoloji
🏷️ Etiketler: travma cerrahisi, kırık tedavisi, acil ortopedi, el yaralanmaları, mikrocerrahi, ortopedist soruları
💬 1. Travma cerrahisi tam olarak neyle ilgilenir?
Travma cerrahisi; trafik kazası, düşme, spor yaralanması, iş kazası gibi ani travmalar sonucu oluşan:
- Kırıklar
- Çıkıklar
- Kas, tendon ve bağ yaralanmaları
- Sinir ve damar kesileri
- Ezilme yaralanmaları
gibi kas-iskelet sistemi hasarlarının tanı, tedavi ve iyileşme sürecini yönetir.
🦴 2. Her kırık ameliyat gerektirir mi?
Hayır. Kırığın tipi, yeri ve kayma derecesine göre bazı kırıklar alçı/atel ile tedavi edilebilir. Ancak:
- Parçalı
- Eklem içi
- Yer değiştirmiş
- Açık kırıklar
genellikle cerrahi müdahale gerektirir.
🔧 3. Kırık ameliyatlarında ne tür sabitleyiciler kullanılır?
- Plak ve vida sistemleri
- İntramedüller çiviler (kemik içine yerleştirilen metal çubuklar)
- Dış fiksatörler (cilt dışından sabitleme sistemleri)
- Gerekirse biyolojik greftler (kemik parçaları) kullanılabilir.
✋ 4. El yaralanmalarında neden mikrocerrahi gerekir?
El, küçük damarlar, sinirler ve tendonlardan oluşan karmaşık bir yapıdır.
Bu nedenle:
- Parmak kopmaları
- Tendon/sinir kesileri
- Damar yaralanmaları
mikroskop altında, özel aletlerle onarılır.
Bu alanda deneyimli bir el cerrahisi ve travma uzmanı müdahale etmelidir.
⏱️ 5. Kırık ameliyatı sonrası ne zaman yürüyebilirim / elimle iş yapabilirim?
İyileşme süresi:
- Kırığın yerine
- Uygulanan cerrahi yönteme
- Hastanın yaşı ve sağlık durumuna göre değişir.
🔹 Kol ve el kırıkları: 3–6 hafta
🔹 Alt ekstremite kırıkları: 6–12 hafta
🔹 El tendon onarımları: İlk haftalarda kontrollü egzersiz, 6-8 hafta içinde fonksiyonel kullanım
🧠 6. Sinir veya damar kesileri tamamen iyileşir mi?
Erken ve doğru müdahale yapılırsa, sinir ve damar yapıları büyük oranda iyileşebilir. Ancak:
- Uygun cerrahi teknik
- Rehabilitasyon
- Yaş ve hasarın boyutu
başarı oranını etkiler. Bazı durumlarda his veya motor kayıpları kalıcı olabilir.
💥 7. İş kazasında elimi kestim, ne yapmalıyım?
Aşağıdakilerden biri varsa, acilen bir travma ve el cerrahisi uzmanına başvurmalısınız:
- Parmakta hareket kısıtlılığı
- Uyuşma, his kaybı
- Kanama durmaması
- Tendon görünmesi
- Parmakta şekil bozukluğu
Zaman kaybetmeden değerlendirme, fonksiyon kaybını önlemek için çok kritiktir.
🛠️ 8. Travma sonrası fizik tedavi şart mı?
Evet. Cerrahi sonrası kas gücünü, hareket açıklığını ve eklem esnekliğini geri kazanmak için fizik tedavi çoğu zaman zorunludur.
Fizik tedavi yapılmayan durumlarda:
- Hareket kısıtlılığı
- Eklem sertliği
- Kas erimesi
- Fonksiyon kayıpları gelişebilir.
❗ 9. Açık kırık nedir, neden tehlikelidir?
Açık kırık, kemiğin deriden dışarı çıkması veya cildin kemik ile doğrudan temas etmesidir.
Bu durum:
- Enfeksiyon riski
- Yumuşak doku kaybı
- Damar/sinir hasarı
gibi komplikasyonlara neden olabilir. Acil cerrahi müdahale gerektirir.
🏥 10. Travma cerrahisi uzmanına ne zaman başvurmalıyım?
Aşağıdaki durumlarda gecikmeden bir travma cerrahisi uzmanına başvurmalısınız:
- Kaza sonrası şiddetli ağrı, şekil bozukluğu
- Şişlik, morarma ve hareket kaybı
- Uyuşma, karıncalanma
- Derin kesiler ve kanama
- Travma sonrası el veya ayakta his ve hareket kaybı
✅ Sonuç
Travma cerrahisi, yalnızca ameliyatla kemik düzeltmek değil; aynı zamanda fonksiyon, hareket ve yaşam kalitesini geri kazandırma sürecidir.
Her travma ciddiye alınmalı, zamanında müdahale ve uygun rehabilitasyonla kalıcı hasarlar önlenmelidir.
👨⚕️
Op.Dr. Mehmet Vakıf KESKİNBIÇKI El Cerrahisi Uzmanı – Ortopedi ve Travmatoloji